NB: Het productoverzicht op de website is nog niet volledig. Wij werken er hard aan om dit overzicht aan te vullen. Zoekt u een product dat niet op de site staat? Neemt u dan contact op.

Wat is staal M of MC? En staal +N?

Wat is staal M of MC? En staal +N?

Wat is M(C) staal en +N staal? De verschillen en lasbaarheid uitgelegd.

Regelmatig krijgen wij vragen over MC materialen.
Zeker sinds de invoering van de NEN-EN 1090 zijn onze klanten zich meer bewust van de diversiteit aan basismaterialen
Wat is het, kunnen wij dit lassen, wat is het verschil met +N materialen? Dit zijn zomaar een paar vragen van de afgelopen weken.

Wat is staal M of MC? En staal +N?

M(C) staat voor ‘thermomechanisch gewalst’ De C staat voor ‘geschikt voor koudvervorming (coldforming)’.
Door de specifieke samenstelling en walsen in een bepaald temperatuurtraject krijg je een hele fijne korrelstructuur. Deze structuur en de bijbehorende mechanische eigenschappen zorgen ervoor dat de plaat beter geschikt is voor koudvervorming: als je een plaat gaat zetten heeft deze daar geen moeite mee.

Er zijn ook bedrijven die staal +N willen, en dat wil zeggen dat het normaliserend gewalst of gegloeid is. Als je gaat walsen breng je vervorming in het staal (de korrels worden langgerekt). Het materiaal is daarna verwarmd tot zo’n 1000 á 1100 graden en langzaam en gecontroleerd afgekoeld om spanningen door het walsen (of vervormen) te laten wegvloeien. Je krijgt dan een structuur die je krijgt als je een staal normaal rustig laat afkoelen, zoals die genoemd wordt in het bekende ijzer-koolstof-diagram.
Gecontroleerd afkoelen is dus belangrijk. Als je het ongecontroleerd laat afkoelen krijg je onder andere mechanische spanningen en tijdens het buigen of zetten -of verwerken in het algemeen- geeft dat allerlei nadelen. Om die effecten teniet te doen, kun je het gloeien en gecontroleerd (rustig) afkoelen. Gecontroleerd afkoelen houdt in dat je weet hoe snel het afkoelt.

Verschillen tussen staal +N en staal MC

  • De MC-kwaliteit heeft t.o.v. +N een fijnere korrel, wat mogelijkheden geeft voor een hogere rekgrens en sterkte.
  • De MC-kwaliteit is minder gevoelig bij het zetten in zowel de lengte- als breedterichting.
  • De vervormbaarheid van een MC-plaat is beter en het is beter lasbaar,
    het koolstofequivalent (CEV-waarde) is lager. De CEV is een waarde waarmee je kunt inschatten of je maatregelen moet treffen voor het lassen.
    Bij een hoge CEV moet je bijvoorbeeld voorverwarmen.
  • Voor een MC-kwaliteit is een kerfslagwaarde niet verplicht volgens de norm, terwijl dat bij een +N wel gewenst is. Hij staat dus niet op de certificaten. Een MC-kwaliteit heeft een hele goede kerfslagwaarde, eigenlijk is een kleinere korrel gunstig voor een goed kerfslagwaarde (brosheid).
  • En dan een nadeel van MC:
    Een MC-kwaliteit plaat kun je niet krijgen met een CE-markering, omdat de norm van deze staalkwaliteiten niet is opgenomen in het lijstje van de EN-1090. Een MC kwaliteit wordt geleverd volgens EN 10149-2. Dit betekent dat wanneer je een constructie maakt volgens een CE-norm, dat +N het enige mogelijke is.   

Lasbaarheid De thermomechanisch behandelde fijnkorrelige staalsoorten vallen qua fabricagemethode binnen de ISO/TR 15608 in groep 2. Echter qua sterkte kunnen de materialen ook in groep 1 vallen. Dat wil zeggen dat lasprocedures die gehaald zijn met materialen uit groep 1 (bijvoorbeeld S355J2+N) gewoon toepasbaar zijn.
In de praktijk zal met de opdrachtgever gecommuniceerd moeten worden of dit voor het werk geaccepteerd wordt.

De thermomechanische materialen zijn zeker door hun lage koolstofgehalte goed lasbaar. Dit gehalte is veel lager dan bij genormaliseerd staal. Echter dit kan ook een nadeel zijn. Er treden altijd sterkteverminderingen op in de warmte-beïnvloede zone na het lassen. De sterkte van het materiaal wordt, zoals eerder beschreven, verkregen door een specifieke samenstelling en walsen in een bepaald temperatuurtraject. Het lassen verstoort deze warmte behandeling in de warmte-beïnvloede zone.

Uiteraard is dit een summier uitleg en zijn onze technisch adviseurs graag bereid u verder te helpen.

Sander Achterberg, Hatek Lastechniek
Wonnie van Beek Metaalkundig, Adviseur MCB Nederland B.V.